[KỲ 2] ĐỐI THOẠI GIỮA ĐÁ VÀ GỖ: KHI KIẾN TRÚC LÀ MỘT BẢN TÌNH CA
SUZDAL: BẢN GIAO HƯỞNG BẤT TẬN CỦA TÂM HỒN NGA
(Tiếp nối hành trình tìm về miền cổ tích Suzdal)
Nếu thiên nhiên Suzdal là bức tranh thủy mặc, thì kiến trúc nơi đây chính là những nét chấm phá thần thánh. Với 305 di tích được UNESCO vinh danh, Suzdal không phô trương sự xa hoa. Thay vào đó, thành phố này cất lên một cuộc đối thoại đầy mê hoặc giữa hai chất liệu: Sự vĩnh cửu của Đá trắng và Hơi thở mộc mạc của Gỗ nâu.
1. Kremlin Suzdal: Giấc mơ màu Xanh Thiên Thanh
Chúng ta thường quen với hình ảnh Điện Kremlin Moscow uy quyền, đỏ rực và đầy tính chiến đấu. Nhưng Kremlin ở Suzdal lại mang một dáng vẻ hoàn toàn khác: Bình yên và che chở.
Đứng giữa khuôn viên cổ kính được bao bọc bởi những bờ đất đắp từ thế kỷ thứ X, Quý khách sẽ thấy tâm hồn mình nhẹ bẫng. Không có gươm giáo, chỉ có sự tĩnh tại.
Tâm điểm của không gian ấy là Nhà thờ Giáng sinh Đức Mẹ (1222-1225). Hãy ngước nhìn lên cao, nơi những mái vòm củ hành màu xanh lam đang kiêu hãnh vươn lên, lấp lánh những ngôi sao vàng rực rỡ. Tại sao lại là màu xanh ấy? Đó không chỉ là màu sắc, đó là sự mô phỏng bầu trời, là khát vọng của con người muốn chạm tay vào cõi thiên thai.
Tại PATTOURS, chúng tôi thường thì thầm với du khách một giai thoại đầy chất thơ: "Người xưa kể rằng, những mái vòm xanh kia vươn cao như thế là để trò chuyện với những đám mây. Chúng đang xin Thượng Đế rắc thêm chút tuyết trắng tinh khôi, để mùa đông nước Nga trở thành một miền cổ tích đẹp đến nao lòng."
2. Bảo tàng Gỗ: Mùi hương của Ký ức
Nếu đá đại diện cho Thần thánh và sự vĩnh cửu, thì Gỗ đại diện cho Con người và sự ấm áp. Rời khỏi sự uy nghiêm của đá, chỉ vài bước chân, Quý khách sẽ lạc vào Bảo tàng Kiến trúc Gỗ và Đời sống Nông dân – nơi lưu giữ "nhịp thở" của nước Nga thế kỷ XVIII.
Hãy bước thật khẽ vào Nhà thờ gỗ Thánh Nicholas (1766). Đừng chỉ nhìn. Hãy hít thật sâu. Quý khách sẽ ngửi thấy mùi nhựa thông thơm ngát vẫn còn vương vấn sau hàng trăm năm, mùi của nắng, của gió và của những cánh rừng già. Chạm tay vào những thớ gỗ sần sùi, ta như cảm nhận được nhịp đập từ bàn tay tài hoa của những người thợ mộc xưa kia – những người đã dựng nhà, dựng cửa mà không cần dùng đến một chiếc đinh kim loại nào.
Với du khách Việt Nam, hình ảnh những nếp nhà gỗ, những chiếc cối xay gió bên bờ sông sẽ gợi lên một nỗi niềm thân thương khó tả. Đó là sự đồng điệu về một "hồn quê" mộc mạc, nơi con người sống nương tựa và hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên.
3. Những Tu viện: Nơi lưu giữ Nỗi buồn và Sự chữa lành
Hành trình kiến trúc Suzdal sẽ đưa trái tim Quý khách đi qua những cung bậc cảm xúc mãnh liệt nhất.
Sự chữa lành tại Spaso-Yevfimiev: Được bao bọc bởi những bức tường gạch đỏ kiên cố như một pháo đài, Tu viện Spaso-Yevfimiev là nơi cất giữ "âm thanh của linh hồn". Khi tiếng chuông từ tháp đồng hồ ngân lên, vang vọng khắp thung lũng và loang trên mặt sông Kamenka, đó không còn là âm nhạc nữa. Đó là một liều thuốc tinh thần, gột rửa mọi ưu phiền, đưa con người trở về trạng thái an nhiên tự tại.
Nỗi buồn tráng lệ tại Pokrovsky (Tu viện Nữ): Bên kia sông là Tu viện Pokrovsky với sắc trắng tinh khôi và vẻ đẹp u tịch. Nhưng ẩn sau vẻ đẹp thoát tục ấy là những câu chuyện lịch sử đẫm nước mắt. Đây từng là "chiếc lồng son" giam giữ những bà hoàng quyền lực nhưng bất hạnh, bị quân vương lưu đày. Trong ánh hoàng hôn tím thẫm, vẻ đẹp của Pokrovsky hiện lên vừa kiêu sa, vừa cô đơn, gợi lên một niềm trắc ẩn sâu sắc về kiếp nhân sinh.
Sự kiên cường tại Kideksha (1152): Và cuối cùng, hãy cúi đầu chào "người anh cả" của vùng đất này – Nhà thờ Kideksha. Là công trình đá trắng cổ nhất, Kideksha không cầu kỳ diêm dúa. Nó đứng đó, lầm lì, thô mộc nhưng vững chãi như một tảng đá tảng, minh chứng cho sức sống mãnh liệt của Suzdal qua bao thăng trầm dâu bể.
